Türkiye’nin demografik ve ekonomik yapısındaki değişimler, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından paylaşılan son verilerle bir kez daha gözler önüne serildi. Özellikle Anadolu’nun bazı şehirlerinde yaşanan nüfus hareketliliği ve yaşlanma oranları, sigorta sistemindeki dengeleri tersine çevirmiş durumda. Bu illerin başında gelen Kütahya, emekli sayısının aktif çalışan sayısını geçtiği dikkat çekici merkezlerden biri oldu.
Kütahya’da Aktif ve Pasif Sigortalı Dengesi
SGK’nın 2024 yılı istatistiklerine göre, Kütahya’daki sosyal güvenlik dengesi önemli bir eşiği aştı. Şehirde zorunlu sigorta kapsamında çalışan, yani sistemi finanse eden aktif sigortalı sayısı 139 bin 109 olarak kayıtlara geçti. Buna karşılık; emekli, dul ve yetim aylığı alan pasif sigortalı sayısı ise 142 bin 451 kişiye ulaştı.
Bu veriler ışığında, Kütahya’da maaş alan kesimin, prim ödeyen kesimden sayıca daha fazla olduğu resmiyet kazandı. blogteknoloji.com.tr olarak incelediğimiz bu tablo, yerel ekonomilerdeki iş gücü kaybının ve yaşlanan nüfusun en somut göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor.
Türkiye Genelinde Durum ve Diğer İller
Kütahya, bu istatistiğe sahip olan tek şehir değil. Türkiye genelinde benzer durumda olan toplam 21 il bulunuyor. Nüfusun yaşlanması ve genç nüfusun iş imkanları nedeniyle büyükşehirlere göç etmesi, bu dengesizliğin ana nedenleri arasında gösteriliyor. Emekli sayısının çalışan sayısını geçtiği diğer iller ise şunlar:
- Amasya, Artvin, Aydın, Balıkesir
- Burdur, Çanakkale, Çorum, Edirne
- Giresun, Kırklareli, Kırşehir, Ordu
- Rize, Sinop, Tokat, Trabzon
- Yozgat, Zonguldak, Bartın ve Karabük
Bu illerin ortak özelliği, genellikle göç veren ve yaş ortalaması Türkiye ortalamasının üzerinde olan şehirler olmalarıdır. Karadeniz ve Ege bölgelerindeki bazı illerin bu listede yoğunlaşması ise dikkat çeken bir diğer ayrıntı.
Aktif/Pasif Oranı ve Ülke Geneli
Türkiye genelindeki tabloya bakıldığında ise aktif çalışan sayısının hala emekli sayısından fazla olduğu görülüyor. 2024 sonu verilerine göre ülke genelinde 25 milyon 625 bin 750 aktif sigortalı bulunurken, emekli ve hak sahibi sayısı 16 milyon 677 bin 617 seviyesinde. Ancak makasın bölgesel bazda daralması veya tersine dönmesi, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği açısından yakından takip ediliyor.
Göç ve Yaşlanma Etkisi
Uzmanlar, Kütahya ve diğer 20 ilde ortaya çıkan bu tablonun temel sebebini demografik dönüşüme bağlıyor. Genç nüfusun eğitim ve istihdam amacıyla metropolleri tercih etmesi, Anadolu şehirlerinde aktif çalışan havuzunu daraltıyor. blogteknoloji.com.tr ekibi olarak, bu verilerin ilerleyen yıllarda bölgesel kalkınma planlarında daha fazla dikkate alınması gerektiğini öngörüyoruz. Sosyal güvenlik sistemindeki aktif/pasif oranının sağlıklı bir seviyede tutulabilmesi için yerel istihdamı artıracak politikaların önemi bir kez daha ortaya çıkmış durumda.
